22-ఏ చిక్కుముడి.. సామాన్యుడికి సంకెళ్లెందుకు?

ఏళ్ల కష్టంతో కొనుక్కున్న ఇల్లు.. పిల్లల భవిష్యత్తు కోసం దాచుకున్న స్థలం.. అవసరానికి తనఖా పెట్టి రుణం తెచ్చుకోవాలనుకున్న భూమి. ఒక్కసారిగా 22-ఏ నిషేధిత జాబితాలో ఉందని తేలితే ఆ కుటుంబం పరిస్థితి ఏమిటి? అమ్మాలంటే రిజిస్ట్రేషన్‌కు అడ్డంకి.. తనఖా పెట్టాలంటే బ్యాంకు అభ్యంతరం.. పిల్లల చదువు, వైద్యం, వివాహం వంటి అత్యవసర అవసరాలకు సొంత ఆస్తిని వినియోగించుకోవాలన్నా చిక్కులే.

తెలంగాణలో 22-ఏ వ్యవహారంపై ఇప్పుడు జరుగుతున్న చర్చలో అసలు ప్రశ్న జాబితాలో ఎన్ని ఎకరాలున్నాయన్నది కాదు.. అందులో చిక్కుకున్న నిజమైన భూయజమానికి పరిష్కారం ఎప్పుడు లభిస్తుందన్నదే.

ప్రభుత్వ లెక్కలు.. ప్రజల సందేహాలు

రెవెన్యూ మంత్రి పొంగులేటి శ్రీనివాస్‌రెడ్డి అసెంబ్లీలో వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం.. కాంగ్రెస్‌ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినప్పుడు 22-ఏ జాబితాలో మొత్తం 1,02,52,690 ఎకరాలు ఉన్నాయి. ఇందులో 96,61,026 ఎకరాలు ప్రభుత్వ భూములు, 3,95,852 ఎకరాలు ప్రైవేటు భూములుగా పేర్కొన్నారు.

2026 ఆగస్టు 30 నాటికి మొత్తం విస్తీర్ణం 1,02,05,250 ఎకరాలకు తగ్గిందని ప్రభుత్వం తెలిపింది. ఇందులో 96,36,777 ఎకరాలు ప్రభుత్వ భూములు, 3,73,980 ఎకరాలు ప్రైవేటు భూములుగా పేర్కొంది. మొత్తంగా 47,440 ఎకరాల తగ్గుదల నమోదైనట్లు మంత్రి వివరించారు.

అయితే మొత్తం విస్తీర్ణం తగ్గిందని చెప్పడం ఒక్కటే సరిపోదు. ప్రైవేటు ఆస్తులపై ఉన్న అభ్యంతరాలు ఎన్ని పరిష్కరించబడ్డాయి? ఇంకా ఎన్ని పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి? అనేదే ప్రజలకు ముఖ్యమైన విషయం. మొత్తం ఎకరాల లెక్క ఒకటి.. తప్పుగా జాబితాలో చేరిన వ్యక్తిగత ఆస్తుల లెక్క మరొకటి. రెండింటినీ కలిపి చూడటం వల్ల అసలు సమస్య మరుగునపడే ప్రమాదం ఉంది.

అసలు లెక్క.. సర్వే నంబరే

ప్రజలకు కావాల్సింది భారీ సంఖ్యలు కాదు. తమ భూమి పరిస్థితి ఏమిటో తెలుసుకునే స్పష్టమైన సమాచారం.

ఏ భూమి 22-ఏలో ఎందుకు చేరింది?
ఏ రికార్డు ఆధారంగా చేర్చారు?
ఎప్పుడు చేర్చారు?
ఎవరూ ఆ నిర్ణయం తీసుకున్నారు?
తర్వాత ఎప్పుడు సవరించారు?
ప్రస్తుతం ఏ సర్వే నంబర్లు వివాదంలో ఉన్నాయి?
ఎన్ని సర్వే నంబర్ల నుంచి నిషేధం తొలగించారు?

ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానాలు గ్రామం–సర్వే నంబర్ స్థాయిలో అందుబాటులో ఉంటేనే పారదర్శకత సాధ్యమవుతుంది.

తెలంగాణ హైకోర్టు కూడా 22-ఏ కింద నిషేధిత భూముల వివరాలు ప్రజలకు అందుబాటులో ఉండాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావించింది.

ఫిర్యాదు.. విచారణ.. పరిష్కారం

22-ఏ జాబితాలో ప్రైవేటు ఆస్తులు చేరడంపై ఫిర్యాదులు వెల్లువెత్తుతున్న నేపథ్యంలో జాతీయ మానవ హక్కుల కమిషన్‌ కూడా స్పందించింది. ప్రైవేటు ఆస్తులను నిషేధిత జాబితాలో చేర్చారన్న ఫిర్యాదులపై స్వతంత్ర విచారణ జరిపి నాలుగు వారాల్లో నివేదిక ఇవ్వాలని రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శిని ఆదేశించినట్లు తాజా నివేదికలు వెల్లడిస్తున్నాయి. బాధిత యజమానులకు తక్షణ ఉపశమనం కల్పించే చర్యలను కూడా కమిషన్‌ కోరింది.

అయితే ఫిర్యాదుల్లో పేర్కొన్న సంఖ్యలను తుది అధికారిక గణాంకాలుగా పరిగణించకూడదు. విచారణలో తేలే వాస్తవాలు, ఫిర్యాదుల్లోని ఆరోపణలు వేర్వేరు. ప్రజా చర్చ కూడా నిర్ధారిత లెక్కలపైనే సాగాలి.

కమిటీకి గడువు.. ప్రజలకు జవాబు

22-ఏ సమస్యల పరిష్కారానికి ప్రభుత్వం ఉన్నతస్థాయి కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. 12 అంశాలను పరిశీలించి నెలలో సిఫార్సులు చేయాలని నిర్ణయించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.

కమిటీ ఏర్పాటు ఒక అడుగు మాత్రమే. దాని తర్వాతే అసలు పరీక్ష.

ఎన్ని ఫిర్యాదులు వచ్చాయి?
ఎన్ని పరిశీలించారు?
ఎన్ని పరిష్కరించారు?
ఎన్ని తిరస్కరించారు?
తిరస్కరణకు కారణాలేమిటి?
ఎన్ని కేసులు ఇంకా పెండింగ్‌లో ఉన్నాయి?

ఈ వివరాలను ప్రజలకు బహిరంగంగా తెలియజేయాలి.

తప్పు రికార్డులో.. భారం యజమానిపై ఎందుకు?

రికార్డులో తప్పు జరిగితే దాన్ని సరిచేయాల్సిన బాధ్యత ప్రభుత్వ వ్యవస్థదే. కానీ ఆ తప్పును నిరూపించుకోవడానికి పాత రిజిస్ట్రేషన్‌ పత్రాలు, పట్టాదారు పాస్‌బుక్‌లు, పన్ను రశీదులు, అనుమతులు, పాత రికార్డులు పట్టుకుని కార్యాలయాల చుట్టూ తిరగాల్సింది మాత్రం బాధితుడే అవుతున్నాడు.

తప్పు ప్రభుత్వ రికార్డులో జరిగితే.. దాని భారాన్ని భూయజమాని ఎందుకు మోయాలి?

ఫిర్యాదు ఎక్కడ చేయాలి? ఎన్ని రోజుల్లో విచారణ పూర్తవుతుంది? ఏ పత్రాలు సమర్పించాలి? నిర్ణయం ఎవరు తీసుకుంటారు? తిరస్కరిస్తే కారణం ఏమిటి? అప్పీల్‌ ఎక్కడ చేయాలి? ఈ సమాచారం ప్రతి మండల, జిల్లా స్థాయిలో స్పష్టంగా కనిపించాలి.

ప్రభుత్వం ఇప్పటికే ప్రతి 22-ఏ దరఖాస్తును సమగ్రంగా పరిశీలించి అర్హులకు త్వరగా ఉపశమనం కల్పించాలని అధికారులను ఆదేశించింది.

రక్షణ.. హక్కు రెండూ ముఖ్యం

22-ఏ నిబంధన అవసరమే. ప్రభుత్వ, అసైన్డ్‌, దేవాదాయ, వక్ఫ్‌ తదితర రక్షిత భూములు అక్రమ లావాదేవీలకు గురికాకుండా కాపాడటం ప్రభుత్వ బాధ్యత. కానీ చట్టబద్ధమైన ప్రైవేటు ఆస్తి పొరపాటున ఆ జాబితాలోకి వెళ్తే.. ప్రజలను రక్షించాల్సిన నిబంధనే వారికి అడ్డంకిగా మారుతుంది.

అందుకే పరిష్కారం సమతూకంగా ఉండాలి.

ప్రభుత్వ భూమిని కాపాడాలి.. అదే సమయంలో నిజమైన భూయజమాని హక్కును కూడా కాపాడాలి.

ఇప్పుడు కావాల్సింది ఎవరి లెక్క సరైందన్న రాజకీయ వాదన కాదు. ఒకే అధికారిక డేటా.. స్పష్టమైన నిర్వచనాలు.. గ్రామం–సర్వే నంబర్ స్థాయి వివరాలు.. నిర్ణీత గడువు.. జవాబుదారీ పరిష్కార వ్యవస్థ.

గణాంకాలు రాజకీయ వాదనలకు ఆయుధాలైతే సందేహాలు పెరుగుతాయి. అవే గణాంకాలు ప్రజలకు బహిరంగంగా అందుబాటులో ఉంటే జవాబుదారీతనం పెరుగుతుంది.

22-ఏ నిషేధం అక్రమ భూదందాలకు అడ్డుకట్ట కావాలి.. నిజమైన యజమానికి జీవితాంతం అడ్డంకి కాకూడదు.

వనం రామకృష్ణ 
9440724576
మేడ్చల్ జిల్లా ప్రతినిధి,
లోకల్ గైడ్ తెలుగు దినపత్రిక & మీడియా.