_గాంధీలు పోయారు... గాడ్సేలు వచ్చారు..!!

కుత్బుల్లాపూర్ అక్టోబర్ 01:(లోకల్ గైడ్ ప్రతినిధి)

ఒక చేతిలో కర్ర.. సన్నని దేహం.. సాధారణమైన వస్త్రధారణ.. కానీ అసాధారణమైన సంకల్పం. ఆ మనిషి వేసిన ప్రతి అడుగు ఒక సామ్రాజ్యాన్ని కదిలించింది. ఆయుధం లేకుండా, రక్తపాతం లేకుండా, సత్యం–అహింస అనే ఆయుధాలతో ప్రపంచ రాజకీయ చరిత్రలోనే ఒక కొత్త అధ్యాయాన్ని రాసిన మహాత్ముడు మోహన్‌దాస్ కరంచంద్ గాంధీ.1869 అక్టోబర్ 2న జన్మించిన గాంధీజీ 2026 అక్టోబర్ 2న తన 157వ జయంతిని పురస్కరించుకోనున్నారు. సత్యం, అహింస, స్వరాజ్యం, సామాజిక సమానత్వం, సేవ వంటి విలువలుఆయనఆలోచనావిధానానికికేంద్రబిందువులుగా నిలిచాయి.గాంధీ జయంతి అంటే కేవలం ఒక మహానుభావుడి చిత్రపటానికి పూలమాల వేయడం కాదు. ఆయనను స్మరించుకోవడం అంటే మన సమాజం ఎటువైపు వెళ్తోంది? మన ప్రజాస్వామ్యం ఏ దిశలో నడుస్తోంది? మనలో మానవత్వం ఎంత మిగిలి ఉంది? అనే ప్రశ్నలను మనకు మనమే వేసుకోవడం.
అందుకే ఈ గాంధీ జయంతి సందర్భంగా ఒక ప్రశ్న ముందుకు వస్తోంది...గాంధీ నడిచిన దారిలోనే మనం ఇంకా నడుస్తున్నామా?లేక గాంధీని కేవలం నోట్లపై, ఫొటోల్లో ఉంచి... ఆయనకు విరుద్ధమైన విలువలకు మన జీవితాల్లో స్థానం కల్పిస్తున్నామా?గాంధీ అడుగుజాడలు... మనం మరిచిపోతున్న విలువలు
భారత స్వాతంత్ర్య పోరాటంలో గాంధీ ప్రవేశం కేవలం రాజకీయ నాయకుడి రాక కాదు. అది పోరాట పద్ధతిలోనే ఒక విప్లవాత్మక మార్పు. సత్యాగ్రహం, అహింస, ప్రజల భాగస్వామ్యం, నైతిక రాజకీయాలు ఆయన పోరాటానికి ప్రధాన ఆయుధాలుగా నిలిచాయి.
బలవంతుడిని ఓడించడానికి మరింత బలాన్ని ఉపయోగించాల్సిన అవసరం లేదని, నైతిక బలం కూడా ఒక మహత్తరమైన శక్తి అని ఆయన తన ఆచరణతో చూపించారు.అందుకే అక్టోబర్ 2 కేవలం భారతదేశంలో గాంధీ జయంతిగా మాత్రమే కాదు, ప్రపంచవ్యాప్తంగా అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవంగా కూడా గుర్తించబడుతోంది. 2007లో ఐక్యరాజ్యసమితి అక్టోబర్ 2ను అంతర్జాతీయ అహింసా దినోత్సవంగా ప్రకటించింది.కానీ మన చుట్టూ ఉన్న వాతావరణాన్ని పరిశీలిస్తే ఒక విరుద్ధమైన దృశ్యం కనిపిస్తోంది.శాంతి స్థానంలో అసహనం...అహింస స్థానంలోహింస...చర్చస్థానంలోదూషణ...భిన్నాభిప్రాయం స్థానంలో ద్వేషం...సత్యం స్థానంలో ప్రచారం...ఇలాంటి పరిణామాలు పెరుగుతున్నాయన్న ఆందోళనసమాజంలోనిఅనేకవర్గాల్లోవ్యక్తమవుతోంది.అధికారం కోసం విభజన... రాజకీయాల్లో పెరుగుతున్న అంతరంగాంధీజీ కలలుగన్న స్వరాజ్యం అంటే కేవలం బ్రిటిష్ పాలన నుంచివిముక్తికాదు.ప్రజలభాగస్వామ్యం, గ్రామస్థాయి స్వయం పాలన, బాధ్యతాయుతమైన ప్రజాస్వామ్యం, సామాజిక సమానత్వం వంటి విలువలు కూడా అందులో భాగమే.అయితే నేటి రాజకీయ పరిణామాలను చూస్తే, సిద్ధాంతపరమైన చర్చల స్థానంలో వ్యక్తిగత విమర్శలు, పరస్పర ఆరోపణలు, రాజకీయ విభజనలు ఎక్కువగా కనిపిస్తున్నాయని విమర్శలు వినిపిస్తున్నాయి.కులం, మతం, ప్రాంతం, భాష వంటి అంశాలు రాజకీయ చర్చల్లో ప్రాధాన్యం పొందుతున్నాయన్న అభిప్రాయాలు ఉన్నాయి. ప్రజాస్వామ్యంలో భిన్నాభిప్రాయాలు సహజమే. కానీ భిన్నాభిప్రాయాన్ని శత్రుత్వంగా చూడటం ప్రజాస్వామ్య సంస్కృతికి సవాలుగా మారుతుంది.పార్లమెంట్, శాసనసభలు ప్రజా సమస్యలపై చర్చించాల్సిన వేదికలు. అక్కడ వాదనలు ఉండాలి.. ప్రతివాదనలు ఉండాలి.. కానీ చివరికి ప్రజా ప్రయోజనానికి దారి తీసే పరిష్కారం కనిపించాలి.వ్యక్తి మీద పోరాటం కాకుండా విధానంపై పోరాటం ఉండాలి.వ్యక్తిని ఓడించడం కాదు.. తప్పు విధానాన్ని ఓడించడం ప్రజాస్వామ్య లక్ష్యం కావాలి.గాంధీ చూపిన సత్యాగ్రహం కూడా ఇదే విషయాన్ని గుర్తుచేస్తుంది—ప్రతిఘటన ఉండాలి కానీ మానవత్వం కోల్పోకూడదు.

అసహనం పెరిగితే... గాడ్సే ఆలోచనలకు స్థానం దొరుకుతుందా?

“గాడ్సే” అనే పేరు భారత చరిత్రలో నాథూరామ్ గాడ్సే చేసిన మహాత్మా గాంధీ హత్యతో ముడిపడి ఉంది. అందువల్ల ఈ వ్యాసంలో “గాడ్సే” అనే పదాన్ని ఒక వ్యక్తిని మాత్రమే సూచించడానికి కాకుండా హింస, ద్వేషం, అసహనం, భిన్నాభిప్రాయాన్ని అణచివేయాలనే మనస్తత్వానికి ప్రతీకగా ఉపయోగించవచ్చు.ఇది అత్యంత ఆలోచించాల్సిన అంశం.ఎదుటివాడు మన అభిప్రాయంతో ఏకీభవించకపోతే అతడిని శత్రువుగా చూడటం మొదలైతే, ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రమాదం అక్కడే మొదలవుతుంది.సోషల్ మీడియా వేదికల్లో ఒక వ్యాఖ్యకు మరో వ్యాఖ్యతో సమాధానం ఇవ్వడం సహజం. కానీ విమర్శవ్యక్తిగతదూషణగామారినప్పుడు, అభిప్రాయ భేదం ద్వేషంగా మారినప్పుడు, వాదన బెదిరింపుగా మారినప్పుడు సమాజం ఆలోచించాల్సిన అవసరం ఏర్పడుతుంది.భిన్నత్వంలో ఏకత్వం భారతదేశ ప్రత్యేకతగా చెప్పుకుంటాం. అయితే భిన్నత్వాన్ని గౌరవించే సంస్కృతి బలహీనపడితే ఏకత్వం కూడా ప్రమాదంలో పడుతుంది.ఒక మనిషిని చంపడం మాత్రమే హింస కాదు.అతని మాటను వినకుండా చేయడం కూడా ఒక రకమైన హింసే.అతని ఆలోచనను అణచివేయడం కూడా ప్రజాస్వామ్యానికి నష్టం.అతని ఉనికినే నిరాకరించాలనుకోవడం మరింత ప్రమాదకరం.

సోషల్ మీడియా యుగంలో కొత్త సవాలు

గాంధీజీ కాలంలో సమాచార ప్రసారం కోసం పత్రికలు, సభలు, ప్రజా సమావేశాలే ప్రధాన వేదికలు. నేడు ఒక్క స్మార్ట్‌ఫోన్‌తో ప్రపంచాన్ని చేరుకోవచ్చు.ఇది ఒక గొప్ప అవకాశమే.కానీ అదే సమయంలో తప్పుడు సమాచారం, ద్వేషపూరిత ప్రచారం, అసత్యమైన కథనాలు కూడా వేగంగా వ్యాపించే పరిస్థితి ఏర్పడింది.
ఒక వార్త నిజమా కాదా అని తెలుసుకునేలోపే అది వేల మందికి చేరుతోంది. ఒక ఫొటోకు వేరే సందర్భాన్ని జతచేసి ప్రచారం చేయవచ్చు. ఒక వీడియోను కత్తిరించి వేరే అర్థం వచ్చేలా చూపించవచ్చు.
అందుకే నేటి కాలంలో “సత్యాగ్రహం”కు మరో రూపం అవసరం—సత్యాన్ని తెలుసుకునే బాధ్యత.ఏది కనిపించినా నమ్మకూడదు.ఏది నచ్చినా షేర్ చేయకూడదు.ఏది కోపం తెప్పించినా వెంటనే స్పందించకూడదు.ఆలోచించి స్పందించడం కూడా ఒక సామాజిక బాధ్యతే.

యువత... మౌనం వీడాల్సిన సమయం

భారతదేశ భవిష్యత్తు గురించి మాట్లాడేటప్పుడు యువతను విస్మరించలేం. ప్రభుత్వ గణాంకాల ప్రకారం దేశ జనాభాలో దాదాపు 65 శాతం మంది 35 ఏళ్లలోపు వయస్సు కలిగినవారు. అదే సమయంలో 15–29 ఏళ్ల వయస్సు గల యువత దేశ జనాభాలో సుమారు 27 శాతం ఉన్నట్లు యువజన వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంటోంది.అంటే భారత భవిష్యత్తును మలిచే అతిపెద్ద శక్తి యువత చేతుల్లోనే ఉంది.అయితే యువత అంటే కేవలం ఉద్యోగం కోసం పోరాడే వర్గం కాదు. సమాజాన్ని ప్రశ్నించే శక్తి కూడా యువతదే.
నిరుద్యోగం గురించి ప్రశ్నించాలి.విద్య గురించి ప్రశ్నించాలి.ప్రజా ఆరోగ్యం గురించి ప్రశ్నించాలి.
పర్యావరణం గురించి ప్రశ్నించాలి.అవినీతి గురించి ప్రశ్నించాలి.సామాజిక అసమానతల గురించి ప్రశ్నించాలి.కానీ ప్రశ్నించడం అంటే ద్వేషించడం కాదు.
ప్రశ్నించే ధైర్యం గాంధేయ మార్గం.ద్వేషించే ధోరణి ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలహీనపరుస్తుంది.“లైక్”తో బాధ్యత ముగిసిపోదునేటి యువత చేతిలో ఉన్న మొబైల్ ఒక శక్తివంతమైన సాధనం. అదే మొబైల్ జ్ఞానానికి వేదిక కావచ్చు. ఉద్యమానికి వేదిక కావచ్చు.ఒకఅన్యాయాన్ని వెలుగులోకి తీసుకురావచ్చు.అయితే ఒక “లైక్”, ఒక “షేర్”, ఒక కామెంట్‌తోసామాజికబాధ్యతపూర్తయిందని భావించడం సరైంది కాదు.సమాజంలో మార్పు రావాలంటే వాస్తవ జీవితంలో కూడా భాగస్వామ్యం అవసరం.ఒక చెట్టు నాటడం నుంచి ఓటు హక్కును బాధ్యతగా వినియోగించడం వరకు...ఒక అన్యాయాన్ని ప్రశ్నించడం నుంచి పక్కింటి సమస్యకు స్పందించడం వరకు...ప్రజా ఆస్తిని కాపాడటం నుంచి పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం వరకు...చిన్నచిన్న చర్యలే పెద్ద సామాజిక మార్పుకు పునాది వేస్తాయి.గాంధీ ఫొటోలో కాదు... ఆచరణలో ఉండాలిమన దేశంలో ప్రతి రోజు కోట్లాది రూపాయల కరెన్సీ నోట్లు చేతులు మారుతున్నాయి. వాటిపై గాంధీజీ చిత్రం కనిపిస్తుంది.కానీ అసలు ప్రశ్న ఏమిటంటే—మన చేతుల్లో ఉన్న నోటుపై గాంధీ ఉన్నాడా?మన మనసులో ఉన్న విలువల్లో కూడా గాంధీ ఉన్నాడా?ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం మన ప్రతి ఒక్కరి వ్యక్తిగత జీవితంలోనే ఉంది.గాంధీని స్మరించుకోవడం అంటే ఆయనలా దుస్తులు ధరించడం కాదు. ఆయన పేరుతో నినాదాలు చేయడం మాత్రమే కాదు. ఆయన ఆలోచనలను మన ప్రవర్తనలోకి తీసుకురావడం.ఎదుటివాడి మాట వినడం...తప్పును అంగీకరించడం...బలహీనుడికి అండగా నిలవడం...
అసత్యాన్నితిరస్కరించడం...హింసకుదూరంగాఉండడం...ప్రజా ప్రయోజనాన్ని వ్యక్తిగత ప్రయోజనం కంటే ముందుంచడం...ఇవే గాంధేయ విలువలకు నిజమైన అర్థాలు.గాంధీ వర్సెస్ గాడ్సే... ఇది ఇద్దరు వ్యక్తుల కథ కాదుఈ వ్యాసం చివరికి “గాంధీ లేదా గాడ్సే” అనే వ్యక్తుల మధ్య ఎంపికగా చూడాల్సిన అవసరం లేదు.
ఇది రెండు ఆలోచనా విధానాల మధ్య మన సమాజం ఎటువైపు నిలుస్తుందనే ప్రశ్న.సత్యమా? అసత్యమా?
అహింసా? హింసా?చర్చా? ద్వేషమా?సహనం? అసహనమా?ప్రజాస్వామ్యమా? బలప్రయోగమా?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం ప్రతి పౌరుడి చేతుల్లో ఉంది.
గాంధీజీ ఒకసారి నడిచిన దారిని మళ్లీ అదే విధంగా నడవాల్సిన అవసరం లేదు. కానీ ఆయన చూపించిన విలువలనుఆధునికసమాజానికిఅన్వయించుకోవాల్సిన అవసరం మాత్రంఉంది.నేటిప్రపంచంమారిపోయింది. సాంకేతికత మారింది. రాజకీయాలు మారాయి. ఆర్థిక వ్యవస్థ మారింది. సమాచార ప్రపంచం మారింది.
కానీసత్యం,శాంతి,సహనం,మానవత్వంవంటివిలువలకు కాలం చెల్లదు.యువతరం ముందుకు రావాలి
ఈ గాంధీ జయంతి సందర్భంగా దేశ యువతకు ఒక పిలుపు అవసరం.మీ చేతిలో ఉన్న స్మార్ట్‌ఫోన్‌ను కేవలం వినోదానికి మాత్రమే కాకుండా విజ్ఞానానికి ఉపయోగించండి.మీ ఓటును కేవలం ఒక హక్కుగా కాకుండా బాధ్యతగా చూడండి.మీ భిన్నాభిప్రాయాన్ని ద్వేషంగామార్చకండి.మీనిరసననుహింసగామార్చకండి.మీ ప్రశ్నను వ్యక్తిగత దూషణగా మార్చకండి.
మీ స్వేచ్ఛను మరొకరి స్వేచ్ఛను హరించే ఆయుధంగా మార్చకండి.ఎందుకంటే ప్రజాస్వామ్యం మనకు ఇచ్చిన గొప్ప స్వేచ్ఛ—మనకు నచ్చని మాటను కూడా వినగలిగే స్వేచ్ఛ.

గాంధేయ వెలుగు మళ్లీ అవసరం

157వ గాంధీ జయంతి సందర్భంగా దేశం గాంధీజీకి నివాళులు అర్పిస్తుంది. రాజ్‌ఘాట్‌లో ప్రార్థనలు జరుగుతాయి. పాఠశాలల్లోకార్యక్రమాలుజరుగుతాయి. సభలు జరుగుతాయి. ప్రసంగాలు వినిపిస్తాయి.
కానీ ఆ రోజు ముగిసిన తర్వాత?మన జీవితాల్లో ఏమైనా మార్పు వస్తుందా?అదే అసలు ప్రశ్న.
గాంధీజీని నిజంగా స్మరించాలంటే ఆయన చిత్రపటానికి పూలమాల వేసి ఆగిపోకుండా, ఆయన విలువలను మన జీవితాల్లోకి తీసుకురావాలి.ద్వేషానికి బదులు ప్రేమను,హింసకు బదులు అహింసను,అసత్యానికి బదులు సత్యాన్ని,అసహనానికి బదులు సహనాన్ని,
విభజనకు బదులు ఐక్యతను,మౌనానికి బదులు బాధ్యతాయుతమైన ప్రశ్నను ఎంచుకోవాలి.
గాంధీని చంపగలిగారు... కానీ గాంధేయ ఆలోచనను చంపలేకపోయారు.అదే ఆలోచన నేటి భారతదేశంలో మరింత బలంగా నిలవాలంటే యువతరం తన పాత్రను గుర్తించాలి.నవభారత పయనంలో హింస, ద్వేషం, అసహనం అనే చీకట్లను చీల్చుకుంటూ... సత్యం, శాంతి, సహనం, మానవత్వం అనే గాంధేయ వెలుగును నింపే శక్తిగా యువతరం ముందుకు కదలాలి.అదే మహాత్ముడికి మనం అందించే నిజమైన నివాళి.జైహింద్!భారత్ మాతాకీ జై!– డా. కె.సుధారాణి
ఫ్రీలాన్స్ జర్నలిస్ట్